Park Pojednania Narodów - Ogrody Europy w Oświęcimiu
Projekt konkursowy – Organizator Konkursu: Fundacja Ogrody Europy

Autorzy: dr inż. Przemysław Wolski, mgr inż. Katarzyna Rędzińska, mgr Zuzanna Bogumił, Grzegorz Zaleski,
Współpraca: inż. Marek Leśniewski, inż. Marcin Szatan

Projektowany Park w sensie dosłownym i symbolicznym umieszczono na osi Natura – Kultura. Celem projektu było stworzenie przestrzeni „dialogu między Naturą i Kulturą”. Kształt Parku determinuje jego lokalizacja pomiędzy byłym obozem koncentracyjnym – wypaczeniem „Kultury”, a lasem łęgowym – Naturą. Odwołanie do uniwersalnych znaczeń, zrozumiałych dla wszystkich ludzi, bez względu na kulturę, jest jednocześnie symbolicznym powrotem nie tylko do początków kształtowania Europy, ale całego świata. Za takie uznane zostały symbole naturalne, występujące w krajobrazie. Jednym z nich jest oddzielająca las łęgowy od byłego obozu koncentracyjnego rzeka Soła, która wnosi dwa istotne znaczenia dla projektu parku: symbolizuje granicę między życiem i śmiercią, a jej płynący nurt rytualnie „oczyszcza” wchodzących do parku. Zaprojektowany most na rzece jest rekonstrukcją dawnego drewnianego mostu – świadka tragicznych wydarzeń. W myśl założeń projektu Park ma pełnić dwie podstawowe funkcje: jako miejsce odnowienia relacji między ludźmi jak i przestrzenią, w której, w myśl założeń nowej ekologii, możliwa jest budowa relacji z przyrodą. Park wzorowany jest na pierwotnych świętych gajach, typowych dla przedchrześcijańskiego pejzażu Europy. Zaproponowano odtworzenie tradycyjnych układów symbolicznych m.in. opartych na dychotomii góra – dół. Jest to symboliczny powrót do początków kształtowania Europy, zakładając, iż jedynie w momencie powrotu do „stanu czystego” możliwe jest zbudowanie nowych relacji z drugim człowiekiem. Zwiedzający, na wzór mitycznych wędrowców, musi pokonać wybraną przez siebie drogę, która wywoła w nim przemianę i potrzebę budowania wspólnoty z innymi ludźmi. Drogę symboliczną Parku budują następujące elementy programowe: Most, Brama Życia, Rozdroże, Kopiec, Aleja Tolerancji, Pomost przez las łęgowy, Wgłębnik z Ogrodem Życia i otaczająca go aleja Przyszłość-Przeszłość oraz Droga Przemiany. Proponowana koncepcja parku zakładała niewielką ingerencję w przestrzeń. Zaproponowane zmiany stanowią jedynie podkreślenie walorów przyrodniczych oraz nawiązanie do rodzimej tradycji upamiętniania, poprzez zaprojektowanie kopca. Oddanie głosu przyrodzie było celowym zabiegiem wynikającym ze świadomości istniejących ograniczeń. Parkowi nadano oszczędną formę plastyczną, w dostosowaniu do zachowanego w niezmienionym stanie terenu obozu Auschwitz.

Warszawa 2005